دنیای ارز دیجیتال پر از فرصتهای هیجانانگیزه، اما بیایید روراست باشیم: این دنیا مثل «غرب وحشی» میمونه و کلاهبردارها همهجا در کمین نشستن. هر روز، میلیونها دلار نه از طریق معاملات بد، بلکه از طریق کلاهبرداریهای ساده از دست میره. خبر بد اینه که تراکنشهای بلاکچین «برگشتناپذیر» هستن؛ وقتی پولی رفت، دیگه رفته!
خبر خوب چیه؟ ۹۹٪ این کلاهبرداری های ارز دیجیتال از الگوهای تکراری استفاده میکنن. اگه این الگوها رو بشناسی، دیگه به سادگی توی دام نمیافتی. در این راهنمای حیاتی، ما ۵ تا از رایجترین تلهها رو برات باز میکنیم و بهت یاد میدیم چطور از داراییهات محافظت کنی.
۱. کلاهبرداری فیشینگ (Phishing): لینکهای جعلی که شبیه واقعی هستند
این رایجترین و هنوز هم موثرترین روشه. کلاهبردار یک ایمیل، پیام تلگرامی یا توییت جعلی برات میفرسته که «دقیقاً» شبیه به پیام رسمی صرافی کوینکس، متامسک یا لجر به نظر میاد.
سناریوی تله: «هشدار امنیتی! کیف پول ارز دیجیتال شما در خطر است! برای تایید مالکیت، لطفاً روی لینک زیر کلیک کرده و عبارت بازیابی (Seed Phrase) خود را وارد کنید.»
تو روی لینک کلیک میکنی، وارد سایتی میشی که کپی برابر اصل سایت اصلیه، و ۱۲ کلمه بازیابیات رو وارد میکنی. تبریک میگم، تو همین الان کلید گاوصندوقت رو به دزد دادی. در عرض چند دقیقه، تمام موجودی کیف پولت خالی میشه.
چطور در امان بمانیم؟
- قانون طلایی: «عبارت بازیابی» (۱۲ یا ۲۴ کلمه) و «کلید خصوصی» شما هرگز، هرگز و هرگز نباید به صورت آنلاین یا برای هر شخص دیگری وارد شود. هیچ پشتیبانی واقعی هرگز این کلمات را از شما نمیخواهد.
- همیشه آدرس سایت را در مرورگر چک کن. `coinex.com` درسته، اما `c0inex.com` (با صفر به جای O) یا `coinex.support.xyz` جعلیه.
۲. راگ پول (Rug Pull): وقتی تیم توسعهدهنده فرار میکند!
«راگ پول» یا «کشیدن فرش از زیر پا» یکی از رایجترین کلاهبرداری های ارز دیجیتال در دنیای DeFi و میمکوینهاست.
سناریوی تله: یک پروژه جدید با وعدههای جذاب (مثلاً «قاتل دوجکوین با سود ۱۰۰۰ برابری!») سر و کلهاش پیدا میشه. تیم پروژه، توکنهای خودشون رو با یک ارز دیجیتال معتبر (مثل اتریوم) در یک صرافی غیرمتمرکز (مثل Uniswap) لیست میکنه و استخر نقدینگی میسازه. مردم هیجانزده میشن و برای خرید هجوم میارن (اتریوم میدن و توکن جدید رو میگیرن). استخر پر از اتریوم میشه. ناگهان، تیم توسعهدهنده (که ناشناس هم هست) تمام اتریومهای داخل استخر رو برمیداره و غیب میشه. توکنهای روی دست شما میمونه که حالا ارزشی برابر با صفر دارن.
چطور در امان بمانیم؟
- تحقیق کن (DYOR): آیا تیم پروژه مشخص و معتبره؟ آیا قرارداد هوشمند پروژه توسط یه شرکت معتبر حسابرسی (Audit) شده؟ آیا نقدینگی پروژه قفل شده (Liquidity Locked)؟ (یعنی تیم نمیتونه هر وقت خواست نقدینگی رو برداره).
- اگر چیزی «بیش از حد خوب» به نظر میرسه، به احتمال زیاد کلاهبرداریه.
۳. هدایای جعلی (Fake Giveaways): تله «دو برابر کردن پول»
این یکی خیلی سادهلوحانهست، اما متاسفانه هنوز قربانی میگیره.
سناریوی تله: یک اکانت جعلی در توییتر یا یوتیوب که خودش رو جای شخصیتی معروف جا زده، یک لایو جعلی پخش میکنه و اعلام میکنه: «به مناسبت فلان رویداد، هرکس ۱ بیتکوین به این آدرس بفرستد، ما بلافاصله ۲ بیتکوین به او برمیگردانیم!»
چطور در امان بمانیم؟
- هیچ فرد یا سازمان معتبری در دنیا برای هدیه دادن، از شما نمیخواد که اول پولی بفرستید. پول رایگان وجود ندارد.
- هرکسی که به شما وعده «دو برابر کردن» پول در چند دقیقه را داد، کلاهبردار است. تمام.
۴. گروههای پامپ و دامپ (Pump & Dump)
سناریوی تله: به یک گروه تلگرامی «VIP» و «سیگنالدهی» دعوت میشید. ادمین گروه اعلام میکنه: «راس ساعت ۸ امشب، همه با هم فلان شتکوین (Shitcoin) رو میخریم تا قیمتش رو به ماه برسونیم (Pump)!»
اتفاقی که واقعاً میفته: ادمینها و دوستانشون، اون ارز دیجیتال رو ساعتها قبل در قیمت پایین خریدن. راس ساعت ۸، شما و بقیه اعضای ساده هجوم میبرید و میخرید، قیمت به صورت انفجاری بالا میره. در همون اوج قیمت، ادمینها که از قبل خریده بودن، تمام کوینهاشون رو به شما میفروشن (Dump). قیمت سقوط میکنه و شما میمونید با یه مشت کوین بیارزش و ضرر سنگین.
چطور در امان بمانیم؟
- از هر گروهی که وعده «سود تضمینی» یا «پامپ هماهنگ» میدهد، فوراً خارج شوید. تنها برنده در این گروهها، ادمینها هستند.
۵. پشتیبانی جعلی در تلگرام و دیسکورد
سناریوی تله: شما در گروه تلگرام رسمی کوینکس یا متامسک سوالی در مورد یک مشکل فنی میپرسید. بلافاصله، شخصی با عکس پروفایل لوگوی همان شرکت، در پیام خصوصی (PV) به شما پیام میدهد: «سلام، من از تیم پشتیبانی هستم. برای حل مشکل شما، لطفاً عبارت بازیابی ۱۲ کلمهای خود را وارد کنید تا کیف پول ارز دیجیتال شما را همگامسازی کنیم.»
چطور در امان بمانیم؟
- قانون شماره یک پشتیبانی کریپتو: «پشتیبانی واقعی هرگز به شما پیام خصوصی (PV) نمیدهد.» (NEVER DM YOU FIRST).
- هرکسی که در PV ادعا کرد از تیم پشتیبانی است و از شما رمز، عبارت بازیابی یا پول خواست، کلاهبردار است. بلاک و ریپورت کنید.
جمعبندی: بهترین دفاع، شک کردن است!
در دنیای ارز دیجیتال، شما بانک خودتان هستید و مسئولیت امنیت داراییها ۱۰۰٪ با شماست. قانون طلایی این است: «اگر چیزی بیش از حد خوب به نظر میرسد که واقعی باشد، به احتمال زیاد کلاهبرداری است.»
هرگز عبارت بازیابی کیف پول ارز دیجیتال خود را فاش نکنید، به وعدههای سود تضمینی اعتماد نکنید و همیشه قبل از سرمایهگذاری، خودتان تحقیق کنید (DYOR). امنیت، مهمتر از سودهای هیجانی است.
شما تاحالا با کلاهبرداری دیگهای مواجه شدید؟ بدترین تجربهتون چی بوده؟ توی کامنتها برامون بنویسید تا بقیه هم آگاه بشن!
مطالب مشابه:
راهنمای کامل امنیت ارز دیجیتالسفیر تجاری در کریپتو: راهنمای کسب درآمد دلاری
