علت ریزش حجم تراکنش بیت کوین و سایر رمزارز ها در ایران!

تحلیل داده‌های پلتفرم TRM Labs نشان می‌دهد که ارزش معاملات رمزارز در ایران، در هفت ماه ابتدایی سال ۲۰۲۵، با کاهشی ۱۱ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل، به ۳.۷ میلیارد دلار رسیده است. این روند نزولی، به خصوص از ماه آوریل، شدت بیشتری گرفت و در ماه‌های ژوئن و جولای به ترتیب ۵۰ درصد و ۷۶ درصد کمتر از سال پیش بود.

عوامل مختلفی در این کاهش نقش داشته‌اند:

• تنش‌های سیاسی: درگیری‌های ۱۲ روزه با اسرائیل و قطعی گسترده برق، به ایجاد بی‌ثباتی در فضای اقتصادی و امنیتی کشور دامن زد.
• هک صرافی نوبیتکس: این حادثه، که منجر به سرقت حدود ۱۰۰ میلیون دلار از دارایی کاربران شد، ضربه سنگینی به اعتماد عمومی وارد کرد.
• محدودیت‌های تتر: شرکت تتر، ۴۲ کیف‌پول مرتبط با کاربران ایرانی را مسدود کرد که بیش از نیمی از آن‌ها با صرافی هک‌شده نوبیتکس مرتبط بودند. این اقدام، نقدینگی بازار را کاهش داد و باعث شد برخی کاربران به سمت جایگزین‌هایی مانند استیبل‌کوین دای (DAI) روی شبکه پالیگان روی آورند.

در پاسخ به این تحولات، دولت محدودیت‌های جدیدی را در حوزه رمزارزها اعمال کرد و اخیراً نیز قانون مالیات بر سود سرمایه تصویب شده است. کارشناسان معتقدند که این ترکیب از فشارهای امنیتی، سیاسی و نظارتی باعث شده تا سرمایه‌ها از صرافی‌های داخلی دور شده و به سمت پلتفرم‌های خارجی و شبکه‌های پایدارتر منتقل شوند.

این روند، نشان‌دهنده کاهش اعتماد سرمایه‌گذاران به پروژه‌ها و پلتفرم‌های بومی است.

عوامل مؤثر بر رکود بازار

عوامل متعددی باعث این روند نزولی شده‌اند که مهم‌ترین آنها ترکیبی از فشارهای سیاسی، امنیتی و نظارتی است.

تنش‌های سیاسی و امنیتی

درگیری‌های ۱۲ روزه با اسرائیل و قطعی گسترده برق در کشور، به ایجاد بی‌ثباتی در فضای اقتصادی و امنیتی دامن زد. این شرایط، اعتماد کاربران را به ثبات و امنیت فعالیت‌های مالی آنلاین کاهش داد و بسیاری را از ادامه معاملات منصرف کرد.

حوادث امنیتی در صرافی‌ها

هک صرافی نوبیتکس که منجر به سرقت حدود ۱۰۰ میلیون دلار از دارایی کاربران شد، ضربه مهلکی به اعتماد عمومی وارد کرد. این حادثه، ترس از امنیت صرافی‌های داخلی را افزایش داد و بسیاری از سرمایه‌گذاران را به سمت پلتفرم‌های خارجی سوق داد.

محدودیت‌های استیبل‌کوین‌ها

اقدام شرکت تتر در مسدود کردن ۴۲ کیف‌پول مرتبط با کاربران ایرانی، که بیش از نیمی از آنها با نوبیتکس مرتبط بودند، شوک دیگری به بازار وارد کرد. این محدودیت‌ها باعث کاهش نقدینگی و تغییر رفتار کاربران شد. در نتیجه، برخی از سرمایه‌گذاران برای محافظت از دارایی خود، به استفاده از استیبل‌کوین‌های جایگزینی مانند دای (DAI) روی شبکه‌هایی مانند پالیگان روی آوردند.

پیامدهای اقتصادی و رفتاری

محدودیت‌های قانونی و مالیاتی

در واکنش به این تحولات، محدودیت‌های جدیدی در معاملات رمزارز اعمال شد و اخیراً نیز قانون مالیات بر سود سرمایه تصویب شده است. این مقررات جدید، در کنار فشارهای قبلی، به عنوان یک عامل بازدارنده برای فعالیت در صرافی‌های داخلی عمل می‌کنند.

تغییر رفتار سرمایه‌گذاران

ترکیب فشارهای امنیتی، سیاسی و نظارتی، اعتماد سرمایه‌گذاران را به صرافی‌ها و پروژه‌های داخلی کاهش داده است. نتیجه این روند، مهاجرت سرمایه‌ها به سمت پلتفرم‌های خارجی و شبکه‌هایی با ثبات بیشتر است. این تغییر رفتار در بلندمدت می‌تواند به کاهش نقدینگی و کاهش مشارکت کاربران در بازار داخلی منجر شود.

چشم‌انداز آینده بازار رمزارز ایران

سناریوهای کوتاه‌مدت

در کوتاه‌مدت، احتمالاً رکود بازار ادامه خواهد داشت. با این حال، در صورت اتخاذ سیاست‌های شفاف و حمایت‌کننده از سوی دولت، ممکن است شاهد بازگشت آرام معاملات باشیم.

سناریوهای بلندمدت

در بلندمدت، اگر قوانین و مقررات با همکاری فعالان این حوزه تدوین شوند و امنیت پلتفرم‌ها بهبود یابد، بازار می‌تواند به ثبات برسد. این شرایط، فرصت‌های جدیدی را برای کاربران و صرافی‌های داخلی فراهم خواهد کرد.

جمع‌بندی

کاهش ۱۱ درصدی معاملات رمزارز در ایران، نتیجه مستقیم فشارهای سیاسی، امنیتی و نظارتی است. این عوامل، اعتماد کاربران را به صرافی‌های داخلی کاهش داده و باعث تغییر رفتار آنها به سمت پلتفرم‌های خارجی شده است. با وجود این چالش‌ها، اگر رویکردها به سمت شفافیت و ثبات حرکت کند، بازار رمزارز ایران می‌تواند در بلندمدت دوباره رشد خود را از سر بگیرد.